Việt Nam phải hình thành hệ sinh thái liên kết giữa doanh nghiệp lớn và nhỏ, nâng cao năng lực và từng bước làm chủ chuỗi giá trị cũng như kết nối nguồn lực quốc tế với nội lực nền kinh tế, nhằm kiến tạo năng lực phát triển mới.
越南需要构建大型企业与中小企业之间的联动生态系统，提升能力，逐步掌握价值链，同时将国际资源与经济内生力量相对接，从而创造新的发展能力。
Từ "tồn tại" đến tham gia chuỗi giá trị
从“生存”到参与价值链
Doanh nghiệp Việt ngày càng khẳng định vị thế và thương hiệu ra thế giới. Thế nhưng, trong bối cảnh sức chống chịu của khu vực doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, vốn chiếm đến 98% tổng số, ngày càng yếu đi trước những biến động của thị trường vẫn là vấn đề đáng lo ngại. 7 tháng tính từ đầu năm 2026, cả nước có khoảng 155.300 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng 7,6% so với cùng kỳ. Ở chiều ngược lại, gần 187.200 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 7,5%. Như vậy, bình quân mỗi tháng vẫn có khoảng 22.200 doanh nghiệp rời thị trường, cho thấy sức ép sàng lọc và khả năng chống chịu của khu vực doanh nghiệp vẫn rất lớn.
越南企业在国际市场上不断证明了自己的地位和品牌。然而，占企业总数98%的中小微型企业的抗风险能力仍然令人担忧。2026年前7个月，全国约有15.53万家企业退出市场，同比增长7.6%；与此同时，新成立和恢复运营的企业近18.72万家，增长7.5%。平均每月仍有约2.22万家企业退出市场，显示出巨大的筛选压力。
Đáng chú ý, không ít doanh nghiệp phải thu hẹp hoạt động, ngừng kinh doanh hoặc rời khỏi thị trường do khả năng tiếp cận vốn, mặt bằng sản xuất, công nghệ và thị trường còn hạn chế. Số doanh nghiệp rút lui chủ yếu tập trung ở khu vực nhỏ và siêu nhỏ. Thực tế này đặt ra yêu cầu không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn trước mắt, mà phải tạo dựng một hệ sinh thái liên kết giữa doanh nghiệp nhỏ với lớn, giúp doanh nghiệp có thị trường, có đầu ra và từng bước nâng cao năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
不少企业因资金、生产场地、技术和市场等方面的局限，不得不缩小经营规模、停业或退出市场。这一现实要求构建大企业与中小企业之间的联动生态系统，帮助企业找到销路、提升能力并更深入参与价值链。
Chuyên gia kinh tế, PGS-TS Nguyễn Thường Lạng, Viện Thương mại và kinh tế quốc tế (Trường ĐH Kinh tế quốc dân), cho rằng doanh nghiệp Việt Nam không thể mãi chỉ đóng vai trò là mắt xích gia công, mà cần từng bước trở thành đối tác chiến lược, có năng lực tham gia quản trị chuỗi giá trị và đáp ứng các yêu cầu phát triển bền vững. Trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, nếu biết tận dụng xu hướng dịch chuyển vốn và chuỗi cung ứng quốc tế, doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để nâng cao vị thế.
越南国民经济大学国际商贸学院副教授阮常凉认为，越南企业不能永远只扮演加工“环节”角色，而需要逐步成为战略合作伙伴，具备参与价值链治理的能力并满足可持续发展的要求。在全球供应链重组的背景下，如果能够善用国际资本和供应链的转移趋势，越南企业提升地位的空间仍然很大。
Theo đó, các doanh nghiệp lớn có thể đóng vai trò trung tâm, xây dựng mạng lưới nhà cung cấp trong nước, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao tiêu chuẩn chất lượng, chuyển giao công nghệ, chia sẻ nhu cầu thị trường và cùng phát triển sản phẩm. Nhờ đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể từng bước chuyển dịch từ nhà cung cấp cấp thấp lên các khâu có giá trị gia tăng cao hơn.
据此，大型企业可以发挥核心作用，构建国内供应商网络，同时支持中小企业提升质量标准、转让技术、分享市场需求并共同开发产品。由此，中小企业可以逐步从低层级供应商向更高附加值的环节跃升。
Thúc đẩy liên kết, tạo hệ sinh thái cho doanh nghiệp Việt Nam
推动对接为越南企业打造生态系统
Các chuyên gia cho rằng, sự liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước cũng như giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) là hướng đi cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh. Tiến sĩ Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội, nhấn mạnh rằng đối với doanh nghiệp Việt Nam, điều quan trọng nhất là phải xây dựng được chuỗi giá trị của riêng mình dưới sự dẫn dắt của các doanh nghiệp lớn trong nước, tránh tình trạng yếu kém dẫn đến rút lui khỏi thị trường, ngừng hoạt động.
专家认为，国内企业之间以及国内企业与外资企业之间的联动是提升竞争力的必要方向。国会经济财政委员会常务委员潘德孝博士强调，对越南企业而言，最重要的是要在国内大型企业的引领下构建自己的价值链，避免因为弱小而退出市场、停止运营。
PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình, Viện trưởng Viện Phát triển chính sách ĐH Quốc gia TP.HCM, cũng nhận định rằng một trong những đột phá của Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị là thúc đẩy việc chuyển hướng thu hút FDI từ "thu hút vốn" đơn thuần sang "tăng cường sức mạnh kinh tế Việt Nam thông qua thu hút FDI". Nghị quyết đòi hỏi phải chuyển từ thu hút đầu tư theo địa giới hành chính sang thu hút theo cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; đồng thời lấy chuyển giao công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa, mức độ liên kết với doanh nghiệp trong nước và giá trị gia tăng được tạo ra tại Việt Nam làm tiêu chí quan trọng.
胡志明市国家大学政策发展研究院院长杜富陈情副教授认为，越共中央政治局第10号决议的一大突破在于推动越南对外商直接投资从单纯“吸引资本”转向“通过引进外资增强越南经济实力”。决议需要从按行政地界吸引投资转向按产业集群、价值链和创新生态系统来吸引；将技术转让、本土化率、与国内企业的关联度以及在越南创造的附加值作为重要标准。
Điều này giúp thay đổi cục diện khi các doanh nghiệp FDI tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, trong khi phần lớn doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn khó tham gia. Do đó, việc đánh giá hiệu quả của chính sách thu hút FDI không chỉ dừng lại ở quy mô vốn hay số lượng dự án, mà còn phải xem có bao nhiêu doanh nghiệp Việt Nam có thể lớn lên nhờ nguồn lực từ FDI. Một nền kinh tế mạnh không thể chỉ có một số ít doanh nghiệp lớn mà cần đến hàng chục nghìn doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng phát triển.
这有助于改变外资企业深度融入全球价值链，而大多数国内企业，特别是中小企业仍难以融入其中的局面。因此，衡量吸引外资政策的成效，不能仅看引进资金规模或项目数量，更要看有多少越南企业能够借助外资实现成长壮大。一个强大的经济体不能只有少数大型企业，还需要数万家中小企业共同发展。（完）
