Đã đến lúc Việt Nam cần mạnh dạn chuyển từ tư duy “trải thảm” thu hút bằng mọi giá sang lựa chọn có chọn lọc, thực chất hơn, lấy công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển xanh, liên kết với doanh nghiệp trong nước và giá trị gia tăng làm thước đo.
越南已经到了需要果断转变思维的时候，即从过去“铺红地毯”、不惜一切代价吸引外资，转向更加注重选择性和实际成效，把技术、创新、绿色发展、与本土企业联动以及附加值作为衡量标准。
Xưởng sản xuất SamSung Việt Nam. Ảnh:TTXVN 三星（越南）的生产厂。图自越通社
Đã đến lúc Việt Nam cần mạnh dạn chuyển từ tư duy “trải thảm” thu hút bằng mọi giá sang lựa chọn có chọn lọc, thực chất hơn, lấy công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển xanh, liên kết với doanh nghiệp trong nước và giá trị gia tăng làm thước đo.
越通社河内——越南已经到了需要果断转变思维的时候，即从过去“铺红地毯”、不惜一切代价吸引外资，转向更加注重选择性和实际成效，把技术、创新、绿色发展、与本土企业联动以及附加值作为衡量标准。
Doanh nghiệp Việt không thể đứng ngoài cuộc
越南企业不能置身事外
Để tạo ra sự kết nối thực chất, nỗ lực không thể chỉ đến từ phía doanh nghiệp FDI. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, bản thân doanh nghiệp Việt Nam cũng cần chủ động nâng cao năng lực quản trị, trình độ công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực để đủ sức tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. “Doanh nghiệp Việt không thể tự nhiên bước chân vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn nếu không đáp ứng được tiêu chuẩn”, ông nói.
要建立实质性的联动关系，努力不能仅来自外资企业一方。据越南经济科学协会副主席黄文强副教授表示，越南企业自身也必须主动提升管理能力、技术水平和人力资源质量，才能具备更深度参与全球供应链的能力。他指出：“如果越南企业无法满足标准，就不可能自然而然地进入跨国集团的供应链。”
Trên thực tế, năng lực nội tại còn hạn chế vẫn là “điểm nghẽn” lớn của doanh nghiệp trong nước. Nhiều khảo sát cho thấy, khoảng 60-70% doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang sử dụng công nghệ cũ, lạc hậu, quy mô nhỏ và thiếu nguồn lực để đầu tư nâng cấp. Ông Phạm Xuân Hòe, nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng từng dẫn thí dụ về yêu cầu tham gia chuỗi cung ứng của Samsung. Theo đó, doanh nghiệp phải đầu tư dây chuyền công nghệ trị giá hàng trăm tỷ đồng mới đủ tiêu chuẩn, trong khi không phải doanh nghiệp nào cũng có khả năng đáp ứng nguồn vốn đối ứng hoặc tài sản bảo đảm để vay vốn ngân hàng.
事实上，内在能力有限仍是本土企业面临的最大“瓶颈”。多项调查显示，约60%至70%的越南企业仍在使用陈旧落后的技术，企业规模偏小，且缺乏升级改造所需的投资资源。原银行战略研究院副院长范春槐曾以参与三星供应链为例指出，企业必须投入价值数千亿越盾的现代化生产线才能达到要求，但并非所有企业都具备相应的配套资金或抵押资产来获得银行贷款。
Điều đó cho thấy, vai trò rất quan trọng của Nhà nước trong việc hỗ trợ doanh nghiệp nâng cấp năng lực, tiếp cận vốn, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo các chuyên gia, cần xác định rõ những lĩnh vực mà doanh nghiệp Việt Nam có lợi thế để tập trung đầu tư, thay vì dàn trải. Đồng thời, phải chuẩn bị nguồn nhân lực đủ kỹ năng, trình độ để đảm nhận những công việc có giá trị gia tăng cao hơn, từng bước thay thế lao động nước ngoài ở những vị trí chuyên môn sâu.
这表明，国家在支持企业提升能力、获取资金、掌握科技、推动创新以及培养高素质人力资源方面发挥着至关重要的作用。专家认为，需要明确越南企业具备优势的领域并集中资源投入，而不是分散投资。同时，还要培养具备足够技能和专业水平的人力资源，以承担更高附加值的工作，并逐步在专业岗位上替代外籍劳动力。
Xét từ góc độ tăng trưởng dài hạn, theo các chuyên gia, cần đẩy mạnh thúc đẩy thu hút FDI vào các ngành kinh tế phục vụ thị trường nội địa. Hiện nay, dòng vốn FDI vào khu vực này vẫn còn tương đối hạn chế so với khu vực sản xuất phục vụ xuất khẩu. Nếu cải thiện được điều này, Việt Nam không chỉ tận dụng tốt hơn nguồn vốn đầu tư nước ngoài mà còn góp phần cân bằng mô hình tăng trưởng, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu và tăng cường sức chống chịu của nền kinh tế.
从长期增长角度来看，专家认为，应大力推动外资进入服务于国内市场的经济领域。目前，相较于出口导向型制造业，流入这些领域的外资仍较有限。如果能够改善这一局面，越南不仅能更有效地利用外国投资，还将有助于平衡增长模式、减少对出口的依赖，并增强经济的抗风险能力。
“Hợp lực” để tạo sức bật mới
凝聚合力 创造新动力
Trong bức tranh thu hút FDI chất lượng cao, nhiều doanh nghiệp FDI cũng đang cho thấy xu hướng chuyển dịch từ mô hình đầu tư đơn thuần sang đồng hành dài hạn cùng doanh nghiệp Việt Nam. Từ thực tiễn hoạt động tại Việt Nam, ông Shin JuBack, Tổng giám đốc LOTTE MART Việt Nam cho rằng, điều kiện tiên quyết để tạo ra sự “hợp lực” giữa doanh nghiệp FDI và khu vực kinh tế tư nhân trong nước là xây dựng được niềm tin và mục tiêu phát triển chung.
在吸引高质量外资的进程中，许多外资企业也正展现出从单纯投资模式向与越南企业长期合作模式的转变。基于在越南的运营实践，乐天玛特（越南）公司总经理辛柱伯认为，在外资企业与越南私营企业之间形成“合力”的前提，是建立互信以及共同发展的目标。
Theo đó, FDI không nên chỉ được nhìn nhận là nguồn vốn, mà còn là cầu nối về công nghệ, quản trị, tiêu chuẩn vận hành và kết nối thị trường quốc tế. Trong khi đó, doanh nghiệp Việt Nam có lợi thế lớn về am hiểu thị trường, khả năng thích ứng nhanh và tinh thần đổi mới.
据此，外资不应仅被视为资金来源，更应成为技术、管理经验、运营标准以及国际市场连接的桥梁。与此同时，越南企业则具备熟悉本土市场、适应能力强以及富有创新精神等优势。
Để sự hợp lực này thực sự tạo ra sức bật, điều quan trọng nhất là phải tạo ra sự kết nối thực chất trong chuỗi giá trị. Tại LOTTE MART, doanh nghiệp này cho biết đang ưu tiên hợp tác với nhà cung cấp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa ở các nhóm ngành hàng thiết yếu như nông sản, thực phẩm tươi sống, hàng tiêu dùng nhanh. Không chỉ tìm kiếm nguồn cung, LOTTE MART còn đồng hành với doanh nghiệp Việt trong việc nâng cao tiêu chuẩn sản phẩm, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, cải thiện bao bì, logistics và năng lực vận hành nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hệ thống bán lẻ hiện đại.
为了使这种合力真正形成发展动力，最重要的是在价值链中建立实质性联动。乐天玛特表示，公司目前优先与本土供应商合作，特别是从事农产品、生鲜食品和快速消费品等生活必需品供应的中小企业。乐天玛特不仅寻找供应来源，还与越南企业并肩合作，帮助其提升产品标准、食品安全、产品溯源能力，并改进包装、物流和运营能力，以满足现代零售体系日益严格的要求。
Đáng chú ý, trong bối cảnh chuyển đổi xanh trở thành xu thế tất yếu, LOTTE MART cũng ưu tiên những đối tác đáp ứng tiêu chí môi trường, thúc đẩy giảm phát thải trong logistics, giảm sử dụng nhựa dùng một lần, khuyến khích tiêu dùng bền vững và từng bước xây dựng chuỗi cung ứng xanh hơn, minh bạch hơn. Những mô hình hợp tác như vậy cho thấy, nếu được thiết kế đúng hướng, FDI hoàn toàn có thể trở thành lực đẩy quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam trưởng thành hơn, thay vì chỉ dừng lại ở vai trò gia công hoặc cung ứng giá rẻ.
值得注意的是，在绿色转型成为必然趋势的背景下，乐天玛特还优先选择符合环保标准的合作伙伴，推动物流减排、减少一次性塑料使用、鼓励可持续消费，并逐步构建更加绿色、透明的供应链。这种合作模式表明，只要方向正确，外资完全可以成为推动越南企业成长壮大的重要动力，而不仅仅停留在加工制造或低价供应的角色。
Sau gần 40 năm mở cửa đón dòng vốn đầu tư nước ngoài, Việt Nam đang đứng trước một “ngã rẽ” chiến lược mới. Nếu tiếp tục thu hút FDI theo mô hình cũ, dựa trên lợi thế lao động giá rẻ và ưu đãi đại trà, nền kinh tế sẽ khó tạo ra bước nhảy vọt về năng suất và giá trị gia tăng. Nhưng nếu mạnh dạn thay đổi tư duy, lựa chọn dòng vốn chất lượng cao, lấy công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và liên kết doanh nghiệp nội địa làm trung tâm, khu vực FDI sẽ không chỉ là động lực tăng trưởng mà còn trở thành “bệ phóng” nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế. Khi đó, cánh cửa mở ra không đơn thuần là cánh cửa đón dòng vốn mới, mà còn là cánh cửa của tri thức, khoa học công nghệ và năng lực cạnh tranh quốc gia trong một thế giới đang chuyển động mạnh mẽ.
经过近40年的对外开放和吸引外资，越南正站在新的战略“十字路口”。如果继续沿用依赖廉价劳动力优势和普遍优惠政策的旧模式，经济将难以在生产率和附加值方面实现突破。然而，如果能够果断转变思维，选择高质量资金流，以技术、创新、绿色转型以及与本土企业联动为核心，那么外资领域不仅将成为经济增长的动力，更将成为提升经济内生实力的重要“发射台”。届时，越南打开的大门将不仅是迎接新资本流入的大门，更是通向知识、科技和国家竞争力提升的大门。（完）
越通社
