Ngành công nghiệp chế tạo Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ lịch sử. Từ vị thế chủ yếu là gia công, lắp ráp, ngành này đang được kỳ vọng sẽ “nâng tầm” để cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường khu vực và toàn cầu. Đây là khát vọng lớn lao, nhưng cũng đầy rẫy thách thức.
越南制造业正站在一个历史性的十字路口。从以加工、组装为主的地位出发，该行业正被寄予厚望，有望实现“升级”，以期在区域乃至全球市场上公平竞争。
Dây chuyền sản xuất của Công ty Honda Việt Nam, Khu công nghiệp Đồng Văn II. Ảnh minh họa: Nguyễn Chinh/TTXVN越南制造业正站在一个历史性的十字路口。图自越通社
Ngành công nghiệp chế tạo Việt Nam đang đứng trước một ngã rẽ lịch sử. Từ vị thế chủ yếu là gia công, lắp ráp, ngành này đang được kỳ vọng sẽ “nâng tầm” để cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường khu vực và toàn cầu. Đây là khát vọng lớn lao, nhưng cũng đầy rẫy thách thức.
越通社河内——越南制造业正站在一个历史性的十字路口。从以加工、组装为主的地位出发，该行业正被寄予厚望，有望实现“升级”，以期在区域乃至全球市场上公平竞争。
Theo các chuyên gia, con đường phía trước của ngành công nghiệp chế tạo đòi hỏi bước chuyển mình mạnh mẽ, từ chính sách vĩ mô đến nỗ lực tự thân của từng doanh nghiệp, cùng các giải pháp đột phá để lĩnh vực này có thể bứt phá, vươn tầm.
这是一种宏大的愿景，但也充满挑战。专家指出，制造业未来的发展需要从宏观政策到企业自身努力的全面转型，并配合突破性解决方案，才能实现跨越发展。
Tháo gỡ những điểm nghẽn 破解瓶颈
Theo Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI), kỳ vọng nâng tầm là rất lớn, nhưng thực tế cho thấy ngành công nghiệp chế tạo Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức mang tính hệ thống. Đó không chỉ là những rào cản trong nội tại doanh nghiệp mà còn chịu ảnh hưởng từ môi trường kinh doanh và những biến động toàn cầu.
据越南辅助工业协会（VASI），制造业面临许多系统性困难，不仅源于企业内部，也受到营商环境和全球波动的影响。
Ông Phan Đăng Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội VASI cho hay, điểm nghẽn cố hữu đầu tiên chính là bài toán về nguồn nhân lực chất lượng cao. Mặc dù có lực lượng lao động dồi dào, nhưng tỷ lệ kỹ sư, kỹ thuật viên có tay nghề cao, chuyên môn sâu, đáp ứng được yêu cầu của các dây chuyền sản xuất hiện đại vẫn còn thấp. Theo ý kiến của nhiều doanh nghiệp trong ngành, có một khoảng cách lớn giữa chương trình đào tạo và thực tiễn sản xuất. Các trường học còn nặng về lý thuyết, thiếu trang thiết bị thực hành hiện đại, và đội ngũ giảng viên thiếu kinh nghiệm thực tế. Điều này dẫn đến tình trạng sinh viên tốt nghiệp phải mất nhiều thời gian và chi phí để đào tạo lại tại doanh nghiệp. Tình trạng này càng trở nên nan giải hơn trong các ngành đòi hỏi sự chính xác và công nghệ cao như cơ khí, chế tạo linh kiện. Các doanh nghiệp khó mở rộng sản xuất, chậm đổi mới công nghệ và phụ thuộc vào chuyên gia nước ngoài.
越南辅助工业协会主席潘登俊表示，首要瓶颈是高质量人力资源问题。虽然劳动力充足，但高水平工程师和技术人员比例仍然偏低，难以满足现代生产线需求。培训与实际生产之间存在较大差距，学校课程偏重理论，缺乏先进实训设备，教师实践经验不足，导致毕业生进入企业后需耗费大量时间和再培训成本。这种状况在机械、零部件制造等高精密领域尤为突出，限制了企业扩张与技术创新，增加对外国专家的依赖。
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, các doanh nghiệp chế tạo Việt Nam phải đối mặt với áp lực cạnh tranh khốc liệt từ cả trong và ngoài nước. Các tập đoàn đa quốc gia yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và thời gian giao hàng. Các biến động kinh tế toàn cầu, như chiến tranh thương mại, xung đột địa chính trị, càng làm tăng thêm rủi ro cho chuỗi cung ứng. Theo các chuyên gia, để đối phó với những thách thức này, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu có sự chuyển mình, tập trung vào đa dạng hóa thị trường và minh bạch hóa chuỗi cung ứng. Việc không “bỏ trứng vào một giỏ” không chỉ là chiến lược kinh doanh thông minh mà còn là giải pháp sống còn để giảm thiểu rủi ro khi một thị trường lớn gặp biến động.
此外，制造企业面临激烈竞争压力，跨国集团对质量、技术标准和交货期的要求越来越高。全球经济波动，如贸易战、地缘政治冲突，也增加了供应链风险。为应对挑战，不少企业开始实现市场多样化、提高供应链透明度，将“不要把鸡蛋放在同一个篮子里”作为关键生存战略。
Ông Đặng Thanh Bình, Giám đốc Công ty cổ phần Công nghiệp TCI – đơn vị gia công chi tiết máy và sản xuất máy móc tự động hóa với gần 20 năm kinh nghiệm, cho hay, để nâng tầm ngành công nghiệp cơ khí và chế tạo, việc đầu tư vào công nghệ cao là điều kiện tiên quyết. Bên cạnh đó, việc tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn khắt khe của các thị trường khó tính cũng là một rào cản. Nhiều doanh nghiệp còn thiếu kinh nghiệm trong việc xây dựng hệ thống quản lý chất lượng đạt chuẩn quốc tế (ISO/TS, IATF…), gây khó khăn khi muốn tham gia vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia.
TCI工业股份公司总经理邓青平认为，要提升机械制造和加工行业，投资高科技是先决条件。高新技术、自动化生产线和研发（R&D）需要巨额投资，超出大部分中小企业承受能力。同时，遵循国际质量与安全标准仍是越南企业进入全球供应链的一大障碍。
Chuyển mình và lộ trình bứt phá 转型与突破路径
Trước những thách thức không nhỏ, ngành công nghiệp chế tạo Việt Nam đang cho thấy những dấu hiệu chuyển mình mạnh mẽ, từ nhận thức đến hành động, hướng tới mục tiêu cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường quốc tế.
面对挑战，越南制造业正在展现从意识到行动的明显转型，目标是实现国际公平竞争。
Một trong những tư duy cốt lõi đang được các hiệp hội và doanh nghiệp đẩy mạnh là “nội địa hóa” và “liên kết đa chiều”. Nội địa hóa không chỉ giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, mà còn là con đường để nâng cao năng lực sản xuất và tạo ra giá trị gia tăng trong nước. Để làm được điều này, sự liên kết giữa khu vực công – tư – viện – trường là yếu tố then chốt. Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, xây dựng các chính sách ưu đãi đủ mạnh để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ và R&D. Các cơ sở đào tạo cần cải cách chương trình học, tăng cường thực hành, gắn kết chặt chẽ với nhu cầu của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần chủ động hợp tác với các viện nghiên cứu để phát triển sản phẩm mới, và với các trường học để đào tạo nhân lực theo đơn đặt hàng, ông Phan Đăng Tuất, cho hay.
“本土化”和“多维联结”成为行业重点方向。本土化不仅有助于减少对进口原料的依赖，还能提升国内生产能力和附加值。实现这一点的关键在于政府-企业-科研院所-学校的紧密联动。国家需出台足够有力的优惠政策以鼓励企业投资技术和研发，院校要改革课程、增加实践，紧贴企业需求；企业则需主动与科研院所合作开发新产品，并与学校开展订单式人才培养。
Ở góc nhìn của các doanh nghiệp FDI đang đầu tư tại Việt Nam, ông Otsuka Tetsuhisa, Thành viên Hội đồng quản trị NC Network Japan và CEO Công ty cổ phần NC Network Việt Nam cho hay, chính sự phụ thuộc vào một vài thị trường xuất khẩu lớn đã tạo ra những rủi ro đáng kể cho các doanh nghiệp công nghiệp chế tạo Việt Nam trong thời gian qua. Chính vì vậy, các doanh nghiệp ngành này cần tích cực tìm kiếm và mở rộng sang các thị trường mới nổi, tận dụng các Hiệp định Thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết. Bên cạnh đó, việc minh bạch hóa chuỗi cung ứng bằng các công nghệ như blockchain, QR code cũng là một lợi thế cạnh tranh dài hạn. Điều này không chỉ giúp đáp ứng các yêu cầu khắt khe về nguồn gốc xuất xứ, lao động và môi trường từ các thị trường phát triển mà còn xây dựng niềm tin với khách hàng toàn cầu về một sản phẩm “Made in Vietnam” chất lượng và có trách nhiệm.
在外资企业的视角下，NC Network Japan董事会成员、NC Network越南公司CEO大冢哲久（Otsuka Tetsuhisa）表示，过度依赖少数出口市场给越南制造企业带来显著风险。因此，企业应积极开拓新兴市场，充分利用越南已签署的自由贸易协定。与此同时，借助区块链、二维码等技术提升供应链透明度，将成为长期竞争优势。这不仅有助于满足发达市场对溯源、劳工和环境的严格要求，还能树立“越南制造”高质量、负责任的国际形象。
Trong bối cảnh toàn ngành đang nỗ lực chuyển mình, các sự kiện kết nối và giao thương như Triển lãm giao thương quốc tế ngành công nghiệp chế tạo FBC ASEAN 2025 do NC network cùng Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam (VASI) phối hợp tổ chức tại Hà Nội vào trung tuần tháng 9 sắp tới, có vai trò đặc biệt quan trọng. Sự kiện này là một “cầu nối” hiệu quả, giúp doanh nghiệp Việt kết nối trực tiếp với hơn 50 nhà mua hàng uy tín quốc tế như Mitsubishi Electric, Toto, Denso, FujiFilm… Đây không chỉ là cơ hội để tìm kiếm đối tác chiến lược mà còn là nơi để doanh nghiệp Việt tiếp cận, học hỏi và chuyển giao công nghệ mới nhất trong lĩnh vực cơ khí, tự động hóa, linh kiện điện – điện tử, gia công chính xác. Triển lãm không chỉ đơn thuần là nơi trưng bày, mà còn là một diễn đàn để các chuyên gia chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm thông qua các hội thảo chuyên sâu, giúp doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực sản xuất và quản trị, từ đó tự tin tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
在全行业努力转型的背景下，即将在9月中旬于河内举行的“2025年东盟制造业国际对接展”（FBC ASEAN 2025），由NC Network与VASI联合主办，具有特别重要意义。该展会是有效“桥梁”，帮助越南企业与三菱电机、东陶、株式会社电装、富士胶片等50多家国际知名采购商直接对接。不仅是寻找战略伙伴的机会，也是越南企业接触、学习和转移机械、自动化、电子零部件、精密加工等最新技术的重要平台。展会不仅是展示场所，更是专家分享知识和经验的论坛，通过专题研讨会助力越南企业提升生产和管理能力，从而更加自信地融入全球供应链。
Ngành công nghiệp chế tạo Việt Nam đang bước vào một giai đoạn bản lề. Những thách thức về nhân lực, công nghệ và thị trường đòi hỏi một sự chuyển mình mạnh mẽ, quyết liệt. Với sự dẫn dắt của các chính sách vĩ mô, sự hỗ trợ từ Chính phủ, các cơ quan ban ngành, hiệp hội và các tổ chức, doanh nghiệp sẽ thúc đẩy tinh thần chủ động, không ngừng học hỏi vươn lên, để tạo đà cho ngành công nghiệp chế tạo Việt Nam bứt phá. Đây cũng chính là cơ hội giúp doanh nghiệp Việt nâng tầm năng lực, tự tin làm chủ công nghệ và viết nên câu chuyện thành công trên con đường cạnh tranh sòng phẳng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
越南制造业正进入关键阶段。人力、技术和市场挑战迫切要求行业加速转型。在宏观政策引导下，政府、部门、协会及企业的共同努力将激发主动精神和学习能力，为越南制造业实现突破奠定基础。这也是越南企业提升实力、自信掌握技术并在全球供应链中公平竞争的重要机遇。（完）
越通社
Nguồn tiếng Trung: Zh.Vietnamplus
