Việt Nam là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về nuôi trồng và xuất khẩu thủy sản. Việc tận dụng phế phụ phẩm thủy sản giúp nâng cao giá trị chuỗi sản xuất, hướng tới một nền nông nghiệp xanh, bền vững, phù hợp với xu thế kinh tế tuần hoàn.
越南是世界水产养殖与出口大国之一。充分利用水产加工副产物不仅有助于提升生产链价值，还朝着绿色、可持续的农业迈进，符合循环经济的趋势。
Chính sách thuế, tín dụng xanh, ưu đãi công nghệ sẽ tạo động lực cho doanh nghiệp mạnh tay đầu tư. Ảnh: TTXVN 税收政策、绿色信贷和技术优惠将成为企业加大投资力度的动力。图自越通社
Việt Nam là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về nuôi trồng và xuất khẩu thủy sản. Việc tận dụng phế phụ phẩm thủy sản giúp nâng cao giá trị chuỗi sản xuất, hướng tới một nền nông nghiệp xanh, bền vững, phù hợp với xu thế kinh tế tuần hoàn.
越通社河内——越南是世界水产养殖与出口大国之一。充分利用水产加工副产物不仅有助于提升生产链价值，还朝着绿色、可持续的农业迈进，符合循环经济的趋势。
Nhiều ứng dụng 高效利用水产加工副产物
Tại TPHCM nhiều doanh nghiệp đã tận dụng rất hiệu quả nguồn phế phẩm. Ông Nguyễn Thành Lộc, Giám đốc Công ty TNHH Phúc Lộc (phường Tân Hải), chia sẻ: “Mỗi ngày chúng tôi thu mua khoảng 60 tấn phế phẩm từ tàu cá, nhà máy để sản xuất 4.000-5.000 tấn bột cá/năm, mang lại doanh thu 72-90 tỷ đồng. Nếu được hỗ trợ vốn và công nghệ, chúng tôi hoàn toàn có thể nâng độ đạm lên 64%, giảm nhập khẩu 140.000 tấn bột cá mỗi năm”.
在胡志明市，许多企业有效利用水产加工副产物。福禄有限责任公司总经理阮成禄表示：“我们每天收购约60吨来自渔船、工厂的水产加工废弃物，每年生产4000至5000吨鱼粉，营业额达720亿至900亿越盾。如果获得资金与技术支持，鱼粉蛋白含量可提高至64%，每年可减少进口14万吨。”
Còn tại Công ty TNHH Tứ Hải (phường Phước Thắng), xương cá đục từng chỉ bán vài ngàn đồng/kg nay được làm sạch, sấy khô xuất khẩu sang Nhật với giá 10USD/kg, mang về 10-12 tỷ đồng/năm. Ông Đào Quốc Tuấn, Tổng Giám đốc TNHH Tứ Hải, cho biết, nhu cầu tăng cao nhưng doanh nghiệp không đủ hàng cung ứng, đây là một hướng làm ăn mới. Việc tái chế và tận dụng phế thải thủy sản có thể trở thành một hướng đi mới cho các doanh nghiệp.
在四海有限责任公司（福胜坊），鱚鱼骨经过清洗、烘干后出口日本，售价每公斤10美元，年收入可达1000亿至1200亿越盾。四海公司总经理陶国俊表示，市场需求旺盛但供应不足。水产废弃物资源化可成为企业的一条新路。
Ở quy mô lớn hơn, Viện Nghiên cứu hải sản phía Nam tận dụng ghẹ tạp để chế biến riêu ghẹ đóng hộp và sản xuất bột chitosan – nguyên liệu y tế, nông nghiệp, giá bán tới 1.000USD/kg.
在更大规模上，南方水产研究院利用杂海蟹来加工蟹膏罐头和甲壳素粉，用于医药和农业，售价高达每公斤1000美元。
Ngoài ngành công nghiệp chế biến, thời gian qua, các phế phẩm thủy sản còn được “thổi hồn” thành sản phẩm nghệ thuật và du lịch. Mỗi đêm, các nhà hàng, cơ sở chế biến hải sản thải ra hàng tấn vỏ sò, ốc. Chị Nguyễn Thị Hồng Lan, Giám đốc Công ty TNHH Hải Lan (phường Bà Rịa), đã tổ chức cho nhân viên thu gom và tái chế thành quà lưu niệm, tranh nghệ thuật, trang sức, bán ra với giá từ 40.000-20 triệu đồng/sản phẩm, vừa giảm lượng rác thải, vừa tạo việc làm cho người lao động. Mới đây, Công ty TNHH Hải Lan đã ký bản ghi nhớ hợp tác với Công ty CP Đầu tư và Công nghệ OSB – đại lý ủy quyền của Alibaba tại Việt Nam, để đưa các sản phẩm từ vỏ sò, ốc lên sàn thương mại điện tử Alibaba, mở rộng thị trường tiêu thụ và giúp quảng bá đến khách du lịch khắp nơi trên thế giới.
除加工产业外，水产废弃物还被赋予艺术与旅游价值。海兰有限责任公司经理阮氏红兰组织收集贝壳和螺壳，制成纪念品、艺术画作与饰品，售价从4万至2000万越盾不等，不仅减少废弃物，还为劳动者创造就业机会。近期，该公司与阿里巴巴在越南的授权代理——OSB投资与科技股份公司签署合作备忘录，将贝壳、蜗牛制品引入阿里巴巴电商平台，扩大销售市场，并向世界各地的游客推广产品。
Hỗ trợ chính sách, vốn, công nghệ 政策、资金与技术支持
Theo dự báo của ngành nông nghiệp – môi trường, những năm tới, phụ phẩm thủy sản có thể mang lại nguồn nguyên liệu khổng lồ cho nhiều ngành công nghiệp. Trong đó, riêng phần đầu tôm có thể chế biến thành khoảng 490.000 tấn thực phẩm; thịt vụn và dạ dày cá tra đạt 100.000 tấn, còn mỡ cá tra ước đạt 150.000 tấn.
据农业与环境部门的预测，未来几年，水产副产物将为多个产业提供巨大原料来源。其中，虾头即可加工约49万吨食品；查鱼边角料和胃部可达10万吨，鱼油约15万吨。
Ngoài ra, từ vỏ tôm có thể sản xuất khoảng 146.000 tấn thức ăn chăn nuôi, trong khi đầu, xương và nội tạng cá cung cấp thêm 900.000 tấn/năm. Các ngành y dược, mỹ phẩm và công nghiệp khác cũng có thể tận dụng 147.000 tấn phụ phẩm đầu và vỏ tôm, cùng khoảng 80.000 tấn da và bong bóng cá để sản xuất các chế phẩm giá trị cao.
此外，虾壳可用于生产14.6万吨饲料；鱼头、鱼骨和内脏每年可提供90万吨原料。医药、化妆品及其他产业还能利用14.7万吨虾头和虾壳，以及约8万吨鱼皮和鱼鳔，以生产高附加值制品。
Đến năm 2030, sản lượng phế phụ phẩm tôm ước tính 650.000 tấn, giá trị 80-100 triệu USD; cá tra 1,3 triệu tấn, giá trị hơn 500 triệu USD.
到2030年，虾类副产物约达65万吨，价值8000万至1亿美元；查鱼副产物达130万吨，价值超过5亿美元。
Bà Phạm Thị Na, Phó Giám đốc Sở NN-MT TPHCM, nhấn mạnh, thành phố có tiềm năng lớn về thủy sản, tận dụng phế phẩm không chỉ mang lại giá trị hàng chục ngàn việc làm mà còn nâng uy tín thủy sản Việt Nam, góp phần giảm áp lực xử lý rác thải công nghiệp.
胡志明市农业与环境局副局长范氏娜强调，该市渔业具备巨大潜力，利用水产废弃物不仅可创造数万个就业岗位，还能提升越南水产品的信誉，减轻工业废弃物处理压力。
Chính sách thuế, tín dụng xanh, ưu đãi công nghệ sẽ tạo động lực cho doanh nghiệp mạnh tay đầu tư. Khi liên kết giữa doanh nghiệp, nhà khoa học, nghệ nhân và chính quyền được thắt chặt, khi quy hoạch và hạ tầng được hoàn thiện, những gì từng bị coi là rác thải sẽ trở thành nguồn “vàng xanh”, nuôi dưỡng kinh tế biển, bảo vệ đại dương và đưa thủy sản Việt Nam lên tầm cao mới trên bản đồ thế giới.
税收政策、绿色信贷和技术优惠将成为企业加大投资力度的动力。当企业、科学家、工匠与政府紧密联系，规划与基础设施逐步完善时，昔日被视为垃圾的东西将成为“蓝色黄金”，发展海洋经济、保护海洋环境，并助力越南渔业在全球版图上迈上新高度。
Theo thống kê của Bộ NN-MT, phế phẩm ngành thủy sản chiếm 0,6% với khoảng 1 triệu tấn, chủ yếu là vỏ tôm, cua, da cá, xương, nội tạng, vây, vảy và vỏ giáp xác hoặc nhuyễn thể hai mảnh. Hiện giá trị chế biến phế phụ phẩm thủy sản mới đạt khoảng 275 triệu USD mỗi năm, thấp hơn rất nhiều so với tiềm năng 4-5 tỷ USD.
据农业与环境部的统计，水产废弃物约占0.6%，约100万吨，主要包括虾和蟹壳，鱼皮、鱼骨、内脏、鱼鳍、鱼鳞和贝壳。目前，水产副产物加工年产值仅2.75亿美元，远低于其有望达40至50亿美元的潜力。（完）
越通社
