Việt Nam đang trong quá trình hình thành một hệ sinh thái “kinh tế tuần hoàn” khép kín. Trong đó, ngành công nghiệp là trọng tâm chuyển dịch mạnh mẽ, quyết liệt và toàn diện nhất.
越南正处于构建封闭式“循环经济”生态系统的进程中,其中工业部门是转型最为强劲、全面的重点领域。
Việt Nam đang trong quá trình hình thành một hệ sinh thái “kinh tế tuần hoàn” khép kín. Sự chuyển dịch phù hợp với bối cảnh nền kinh tế thế giới đối mặt với áp lực do cạn kiệt tài nguyên, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và hạn chế của mô hình tăng trưởng tuyến tính truyền thống. Trong đó, ngành công nghiệp là trọng tâm chuyển dịch mạnh mẽ, quyết liệt và toàn diện nhất.
越通社河内——在全球经济面临资源枯竭、气候变化、环境污染以及传统线性增长模式局限等压力的背景下,越南推动循环经济转型具有现实意义。这一转型符合全球发展趋势,而工业领域则是最为核心的突破口。
Xu thế tất yếu thúc đẩy mô hình kinh tế xanh, bền vững
推动绿色、可持续发展模式的必然趋势
Kinh tế tuần hoàn không chỉ là giải pháp mà là một xu thế tất yếu để thúc đẩy mô hình kinh tế bền vững, xanh; nâng cao cạnh tranh trong nước và quốc tế; thực hiện mục tiêu Net Zero năm 2050…Trong bối cảnh hiện nay, kinh tế tuần hoàn không chỉ là lựa chọn chính sách mà là điều kiện tất yếu để duy trì tăng trưởng dài hạn, bền vững cho nền kinh tế, nhất là trong sản xuất công nghiệp và công nghiệp hỗ trợ.
循环经济不仅是一种解决方案,更是推动绿色、可持续经济发展的必然趋势,有助于提升国内外竞争力,实现2050年“净零排放”(Net Zero)目标。在当前背景下,尤其是在工业生产和配套工业领域,循环经济不仅是政策选择,更是实现经济长期、可持续增长的必要条件。
Từ những năm đầu thập niên 2020, quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước cho thấy sự nhất quán trong thực hiện mô hình kinh tế tuần hoàn. Đó là: phát triển kinh tế tuần hoàn gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng; doanh nghiệp làm trọng tâm, Nhà nước kiến tạo; kết hợp giữa cơ chế thị trường và chính sách điều tiết; thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ.
自2020年代初以来,越南党和国家在循环经济方面的方针政策体现出高度一致性:即将循环经济与增长模式创新相结合;以企业为主体、国家为引导;结合市场机制与政策调控;推动创新与科技应用。
Theo ông Chu Việt Cường, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp (Cục Công nghiệp – Bộ Công thương): Quan điểm, chủ trương, chính sách về kinh tế tuần hoàn của toàn bộ nền kinh tế nói chung và trong sản xuất công nghiệp đã được thể chế hóa bằng Luật Bảo vệ môi trường năm 2020; nhiều quyết định, nghị định liên quan đến nhiều ngành… cho thấy sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý nhà nước từ việc ban hành chính sách mang tính xử lý hậu quả, kiểm soát ô nhiễm sang tập trung điều chỉnh vòng đời sản phẩm, từ khai thác tài nguyên, sản xuất, tiêu dùng đến xử lý chất thải. Điều đó cho thấy kinh tế tuần hoàn được thiết kế gắn với hệ thống chính sách liên ngành: Môi trường, tài chính, công nghiệp, thương mại, đầu tư…, như là “xương sống” của nền kinh tế hiện đại.
工贸部工业局工业发展支持中心主任周越强表示,工业生产乃至整个经济体的循环经济相关政策已通过《环境保护法》(2020年版)及一系列决议、法令实现制度化,标志着国家管理思维从事后治理、污染控制转向产品全生命周期管理,涵盖资源开采、生产、消费到废弃物处理。这表明,循环经济正作为现代经济体系的“骨干”,与环境、财政、工业、贸易、投资等多领域政策紧密融合。
Sự ra đời và hoạt động khá hiệu quả của hàng loạt cơ sở sản xuất xanh theo mô hình tuần hoàn ở Việt Nam thời gian vừa qua cho thấy tính thích ứng của doanh nghiệp trong nước. Các hệ sinh thái xanh như Vin Group, Gamuda, DoGreen tiên phong ứng dụng công nghệ khí hóa xử lý rác thải, đã tận dụng được nguồn năng lượng tái tạo và đạt chỉ số phát thải carbon âm.
近年来,越南一批按照循环经济模式运行的绿色生产企业取得良好成效,展现出本土企业的适应能力。例如,VinGroup、Gamuda、DoGreen等企业率先应用垃圾气化处理技术,利用可再生能源,实现“负碳排放”。
Bên cạnh đó, nhiều tập đoàn, tổng công ty lớn về sản xuất công nghiệp đã có những bước chuyển đổi xanh theo lộ trình đặt ra. Có thể nhận thấy, phần lớn các doanh nghiệp mới thực hiện chuyển đổi xanh trong nội bộ là chính. Sự gắn kết và mối liên hệ khép kín cho vòng đời sản phẩm theo đúng nghĩa kinh tế tuần hoàn giữa các doanh nghiệp chưa nhiều.
与此同时,多家大型工业企业也在按既定路线推进绿色转型。不过,目前多数企业仍主要在内部推进转型,企业之间围绕产品全生命周期形成真正闭环合作的情况仍较少。
Cơ hội chiến lược cho hội nhập, cạnh tranh toàn cầu
全球一体化与竞争的战略机遇
Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công thương) Phạm Văn Quân cho rằng: Hành trình chuyển dịch không chỉ là “màu hồng”. Đó là bài toán khó đối với doanh nghiệp với nhiều biến số, từ chi phí đầu tư ban đầu, sự thiếu hụt nhân lực chất lượng, lúng túng trong áp dụng chính sách, lựa chọn công nghệ, đối tác kết hợp… Cho thấy dù doanh nghiệp là trọng tâm thực hiện kinh tế tuần hoàn nhưng vai trò định hướng, điều tiết, phân phối thị trường, nguồn vốn của Nhà nước, cơ quan quản lý nhà nước là rất quan trọng, cần thiết…
工贸部工业局副局长范文君认为,这一转型过程并非一帆风顺。企业在推进循环经济过程中面临诸多挑战,如初始投资成本高、优质人力资源不足、政策适用困难、技术和合作伙伴选择不明确等。因此,尽管企业是实施主体,但国家在引导、调节市场和资金配置方面的作用至关重要。
Theo Cục Công nghiệp, việc triển khai kinh tế tuần hoàn mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Sản xuất công nghiệp có tiềm năng lớn trong việc tối ưu hóa sử dụng tài nguyên, tái chế vật liệu và hình thành các chuỗi giá trị tuần hoàn. Vì thế, triển khai kinh tế tuần hoàn cho ngành này cần những chính sách đặc thù nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong chuyển đổi mô hình sản xuất, phát triển khu công nghiệp sinh thái và ứng dụng các công nghệ tiên tiến, thúc đẩy liên kết doanh nghiệp trong và ngoài nước để hình thành các hệ sinh thái có tính cạnh tranh cao.
据工业局评估,发展循环经济在当前形势下具有特殊重要意义。工业生产在资源优化利用、材料回收以及构建循环价值链方面潜力巨大。因此,需要制定专项政策,支持企业转型生产模式,发展生态工业园区,应用先进技术,并加强国内外企业联动,打造具有高竞争力的产业生态系统。
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Quang Tuấn, Phó Chủ tịch Hội khoa học kinh tế Việt Nam khẳng định, kinh tế tuần hoàn là xu thế không thể đảo ngược đối với nền kinh tế nước ta. Công nghệ số là động lực cốt lõi cũng như là cửa sổ mở ra cơ hội chiến lược cho hội nhập và cạnh tranh toàn cầu. So sánh các mô hình kinh tế tuần hoàn của Liên minh châu Âu (dẫn dắt bằng thể chế), Trung Quốc (dẫn dắt bằng quản lý nhà nước) và doanh nghiệp như Apple, IKEA… (dẫn dắt bằng đổi mới quản trị, công nghệ…) đều có ưu, nhược điểm. Ông Bùi Quang Tuấn gợi ý mô hình vận hành nền kinh tế tuần hoàn là sự kết hợp cả 3 mô hình.
越南经济科学协会副主席裴光俊指出,循环经济是越南不可逆转的发展趋势。数字技术是核心动力,也是推动国际融合与全球竞争的战略窗口。对比欧盟(制度引导)、中国(政府主导)以及苹果、宜家等企业(以管理与技术创新为驱动)的模式,各有优劣。他建议,越南应结合三种模式的优势构建自身路径。
Trong giai đoạn trọng tâm 2025-2030 sẽ là thời điểm ngành công nghiệp Việt Nam đón nhận cơ hội chiến lược để chuyển dịch từ nền kinh tế tuyến tính sang kinh tế tuần hoàn. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp sản xuất tham gia chuỗi cung ứng xanh; đẩy mạnh phát triển công nghiệp tái chế và nghiên cứu, ứng dụng các vật liệu mới, công nghệ cao thay thế vật liệu cũ.
2025—2030年将是越南工业从线性经济向循环经济转型的关键阶段。这不仅是机遇,也为企业参与绿色供应链、发展循环产业、研究与应用新材料和高新技术提供了条件。但要实现这些目标,必须同步完善三大支柱:制度、技术和金融机制。此外,还需重视高质量人力资源培养、国际技术合作以及提升社会认知。(完)
越通社

