Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng tại thị trường Trung Quốc phục hồi mạnh, việc phát triển mô hình cửa khẩu thông minh kết hợp thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra dư địa tăng trưởng đáng kể cho nông sản Việt Nam. Đây được xem là bước chuyển quan trọng, giúp nâng cao năng lực xuất khẩu trong giai đoạn cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
在中国市场消费需求强劲复苏的背景下，通过发展智慧口岸模式并结合跨境电子商务，正为越南农产品开辟巨大的增长空间。这被视为提升竞争激烈阶段出口能力的重要转折点。
Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong 2 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 11,3 tỷ USD, tăng hơn 17% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhiều nhóm hàng chủ lực duy trì đà tăng trưởng ấn tượng như nông sản, thủy sản và lâm sản. Đáng chú ý, thị trường Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò đầu tàu khi ghi nhận mức tăng trưởng lên tới 56%, cao hơn đáng kể so với nhiều thị trường lớn khác.
根据农业与环境部的数据，2026年前两个月，农林水产品出口额约达113亿美元，同比增长17%以上。其中，农产品、水产品和林产品等多个主力商品群保持了令人瞩目的增长势头。值得关注的是，中国市场继续发挥领头羊作用，增长率高达56%，显著高于其他多个大型市场。
Ở từng ngành hàng, sự bứt phá thể hiện rõ nét. Xuất khẩu gạo sang Trung Quốc tăng gần 6 lần, rau quả tăng hơn 2 lần, trong khi sầu riêng đạt khoảng 300 triệu USD với mức tăng trưởng đột biến. Thủy sản cũng ghi nhận tín hiệu tích cực, đặc biệt là tôm hùm – mặt hàng có giá trị cao và nhu cầu lớn tại thị trường này.
在各个商品行业中，突破性增长表现得尤为明显。对华大米出口增长了近6倍，果蔬增长了2倍多，而榴莲出口额约达3亿美元，呈现爆发式增长。水产品亦释放出积极信号，特别是龙虾——这一在中国市场具有高价值且需求巨大的商品。
Ảnh minh họa 附图
Các chuyên gia nhận định, nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc tăng mạnh, đặc biệt trong các dịp lễ, đã tạo điều kiện thuận lợi cho hàng Việt gia tăng thị phần. Bên cạnh đó, yếu tố mùa vụ cũng góp phần quan trọng khi một số sản phẩm như sầu riêng có lợi thế trái vụ, giúp doanh nghiệp tận dụng thời điểm “vàng” để xuất khẩu.
专家认为，中国消费需求大幅增长（特别是在节假日期间）为越南商品增加市场份额创造了有利条件。此外，季节性因素也发挥了重要作用，如榴莲等部分产品具有反季节优势，助力企业利用“黄金时机”进行出口。
Tuy nhiên, thị trường này cũng bộc lộ sự nhạy cảm lớn về cung – cầu. Khi nhu cầu tăng, giá nông sản lập tức leo thang, nhưng nguồn cung trong nước lại không ổn định do ảnh hưởng của thời tiết và sản xuất phân tán. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao năng lực điều tiết sản xuất và tổ chức chuỗi cung ứng.
然而，该市场在供需方面也表现出极大的敏感性。当需求增加时，农产品价格会立即飙升，但由于天气影响和生产分散，国内供应却并不稳定。这对提高生产调控能力和供应链组织能力提出了迫切要求。
Trong bối cảnh đó, hạ tầng thương mại biên giới đang được đẩy mạnh đầu tư, đặc biệt là mô hình cửa khẩu thông minh. Việc triển khai Đề án xây dựng cửa khẩu thông minh tại khu vực Lào Cai được kỳ vọng tạo bước đột phá về năng lực thông quan. Ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và tự động hóa giúp rút ngắn thời gian kiểm tra, giảm ùn tắc và tiết kiệm chi phí logistics.
在此背景下，边境贸易基础设施建设正得到大力投资，特别是智慧口岸模式。在老街地区开展智慧口岸建设方案，有望在通关能力上取得突破。通过应用人工智能 (AI)、物联网 (IoT) 和自动化等技术，有助于缩短查验时间、减少拥堵并节约物流成本。
Theo kế hoạch, đến năm 2030, năng lực vận chuyển hàng hóa qua các cửa khẩu này có thể tăng gấp đôi, trong khi chi phí logistics giảm từ 20–30%. Đây là yếu tố then chốt giúp nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Việt, đặc biệt trong bối cảnh chi phí vận chuyển ngày càng trở thành áp lực lớn.
按计划，到2030年，通过这些口岸的货物运输能力可翻一番，同时物流成本将降低20%至30%。这是提高越南农产品竞争力的关键因素，特别是在运输成本压力日益增大的背景下。
Không chỉ dừng lại ở hạ tầng vật lý, cửa khẩu thông minh còn gắn liền với phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới. Các nền tảng số giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng Trung Quốc, giảm phụ thuộc vào trung gian và mở rộng kênh phân phối hiện đại.
智慧口岸不仅局限于实体基础设施，还与跨境电子商务的发展紧密相连。数字平台帮助企业直接接触中国消费者，减少对中间商的依赖，并拓展现代分销渠道。
Dù vậy, cơ hội luôn đi kèm thách thức. Trung Quốc ngày càng siết chặt các quy định nhập khẩu, từ truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng đến thủ tục đăng ký doanh nghiệp. Những thay đổi trong các quy định như Lệnh 248, 280 hay các thông báo liên quan đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải cập nhật kịp thời, tránh rủi ro bị gián đoạn xuất khẩu.
尽管如此，机遇总是与挑战并存。中国日益收紧进口规定，涵盖从原产地追溯、质量标准到企业注册手续的各个环节。对于第248号、280号令或相关通知等规定的变化，越南企业必须及时更新信息，以避免出口中断的风险。
Thực tế cho thấy, không ít doanh nghiệp đã gặp khó khăn do chậm hoàn thiện hồ sơ hoặc không đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật. Điều này cho thấy, bên cạnh việc tận dụng cơ hội từ hạ tầng và công nghệ, yếu tố tuân thủ quy định vẫn mang tính quyết định.
事实表明，不少企业因完善档案缓慢或未完全满足技术要求而遇到困难。这说明，除了利用基础设施和技术带来的机遇外，遵守规定这一因素依然具有决定性作用。
Trong dài hạn, để duy trì đà tăng trưởng bền vững tại thị trường Trung Quốc, doanh nghiệp cần tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, chuẩn hóa quy trình sản xuất và tăng cường minh bạch thông tin. Đồng thời, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu cũng là giải pháp quan trọng nhằm giảm phụ thuộc và nâng cao khả năng thích ứng.
从长远来看，为了在中国市场保持可持续的增长势头，企业需要集中精力提高产品质量，规范生产流程并增强信息透明度。同时，出口市场多元化也是减少依赖、提高适应能力的重要解决方案。
Có thể thấy, cửa khẩu thông minh không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là “đòn bẩy chiến lược” giúp nông sản Việt Nam nâng cấp chuỗi giá trị. Khi kết hợp hiệu quả giữa hạ tầng hiện đại, công nghệ số và năng lực thích ứng chính sách, hàng Việt hoàn toàn có cơ hội củng cố vị thế và mở rộng thị phần tại thị trường Trung Quốc trong thời gian tới.
可以看出，智慧口岸不仅是技术解决方案，更是助力越南农产品提升价值链的“战略杠杆”。当现代基础设施、数字技术与政策适应能力有效结合时，越南商品完全有机会在未来一段时间内巩固地位，并进一步扩大在中国市场的份额。
