Việc hoàn thiện khung pháp lý cho tài sản số tại Việt Nam là nhu cầu cấp bách nhằm bảo vệ quyền lợi người dùng, kiểm soát rủi ro và khai thác hiệu quả nguồn thu cho ngân sách.
构建越南数字资产法律框架是当务之急，有助于保护用户、管控风险并增加国家财政收入。
Hoàn thiện khung pháp lý cho tài sản số. Ảnh: TTXVN为数字资产打造法律框架。图自越通社
Việc hoàn thiện khung pháp lý cho tài sản số tại Việt Nam là nhu cầu cấp bách nhằm bảo vệ quyền lợi người dùng, kiểm soát rủi ro và khai thác hiệu quả nguồn thu cho ngân sách.
越通社河内——构建越南数字资产法律框架是当务之急，有助于保护用户、管控风险并增加国家财政收入。
Tiềm năng lớn, rủi ro không nhỏ潜力巨大但风险并存
Theo ghi nhận của Chainalysis, dòng vốn từ thị trường blockchain chảy vào Việt Nam trong giai đoạn 2023–2024 đã đạt trên 105 tỷ USD, mang lại lợi nhuận ước tính khoảng 1,2 tỷ USD. Báo cáo từ Triple-A cũng cho thấy, có hơn 17 triệu người Việt sở hữu tài sản số, tương đương khoảng 17% dân số cao gấp gần ba lần mức trung bình toàn cầu (6,5%). Đáng chú ý, Việt Nam liên tục nằm trong top 5 quốc gia có mức độ tiếp nhận tiền mã hóa cao nhất thế giới trong suốt ba năm qua.
据Chainalysis统计，2023-2024年间，流入越南区块链市场的资金超过1050亿美元，预估利润达12亿美元。而根据Triple-A的报告，越南有超过1700万人拥有数字资产，占全国人口约17%，远高于全球平均水平6.5%。尤其是过去三年，越南一直位居全球数字货币接纳度最高的前五个国家之列。
Tuy nhiên, đằng sau sự tăng trưởng mạnh mẽ này là những rủi ro tiềm ẩn, bắt nguồn từ việc thiếu vắng khung pháp lý rõ ràng. Phần lớn hoạt động giao dịch tài sản số hiện nay diễn ra trên các sàn quốc tế như Binance, Coinbase, Kraken… khiến cơ quan quản lý gặp nhiều khó khăn trong kiểm soát, dù người tham gia chủ yếu là nhà đầu tư trong nước.
然而，由于缺乏法律框架，这一发展伴随诸多风险。当前数字资产交易主要在Binance、Coinbase、Kraken等国际交易平台上进行，尽管投资者多为越南人，但交易行为难以监管。
Ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT Công ty SSI Digital, nhận định: “Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ người sở hữu tài sản số cao nhất thế giới, đồng thời cũng là một trong bốn thị trường giao dịch sôi động nhất. Tuy nhiên, sự thiếu vắng hành lang pháp lý khiến nhà đầu tư đứng trước nguy cơ bị lừa đảo, mất tài sản và không có cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi.”
SSI Digital公司董事长阮维兴强调，越南是全球数字资产持有率最高的国家之一，也是全球四大数字资产交易市场之一，但法律框架的缺失使投资者面临被骗、资产损失和法律保护缺位等问题。
Theo ông Hưng, cần nhanh chóng xây dựng cơ chế pháp lý đặc thù cho tài sản số, qua đó tạo điều kiện để người dân tham gia minh bạch, đồng thời hỗ trợ các start-up công nghệ có “chỗ đứng” pháp lý rõ ràng để phát triển, huy động vốn chính thống.
阮维兴建议：“我们希望能有一套合法的数字资产机制，让大家以正规方式参与，同时为初创企业提供依托，方便在需要时筹集资金。”
Việc thiếu các quy định đồng bộ không chỉ khiến việc phát hành, giao dịch, xác thực và lưu ký tài sản số trở nên khó kiểm soát, mà còn tạo điều kiện cho các hành vi rửa tiền, trốn thuế và tài trợ cho các hoạt động phi pháp. Không ít start-up blockchain của Việt Nam như Kyber Network hay Axie Infinity đã phải đăng ký hoạt động tại nước ngoài, dẫn đến thất thoát nguồn lực và gây khó khăn trong quản lý dòng vốn. Dòng tiền mã hóa cũng “vượt biên giới” một cách dễ dàng, đặt ra thách thức lớn cho công tác quản lý thuế và kiểm soát dòng vốn tại Việt Nam.
此外，缺乏统一规定也使得在数字资产的发行、交易、认证和托管管理上存在困难，从而带来洗钱、逃税和资助非法活动的风险。许多越南区块链初创企业，如Kyber Network和Axie Infinity，不得不在海外注册，造成资源流失。同时，数字货币跨境流动也使国家难以监管并导致税收流失。
Ông Trần Huyền Dinh, Tổng giám đốc Alpha True, cảnh báo: “Tài sản mã hóa với tính chất phi tập trung và không biên giới đang tạo ra những thách thức chưa từng có tiền lệ trong quản lý nhà nước.” Theo ông, đây là lĩnh vực hoàn toàn mới với các cơ quan quản lý, đòi hỏi phải xử lý đồng thời nhiều vấn đề phức tạp như phòng chống tội phạm mạng, chống rửa tiền, bảo vệ dữ liệu cá nhân và đảm bảo an ninh hạ tầng số quốc gia. Để ứng phó hiệu quả, ông Dinh đề xuất một chiến lược tổng thể dựa trên bốn trụ cột: hoàn thiện hệ thống pháp luật; triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox); ứng dụng công nghệ giám sát chuỗi khối; và tăng cường hợp tác công – tư cả trong nước lẫn quốc tế.
Alpha True公司总经理陈玄营指出，数字资产具有去中心化和无国界的特点，给国家管理带来了前所未有的挑战，尤其是在网络犯罪控制、反洗钱、个人数据保护以及国家数字基础设施安全方面。对监管机构来说，这是一项全新课题，必须同时应对多个复杂问题。他建议，应构建基于四大支柱的整体战略：完善法律、实施受控沙盒机制、应用区块链监测技术，以及加强国内外公私合作。
Một khung pháp lý, nhiều mục tiêu一个框架，多重目标
Tại kỳ họp thứ chín, Quốc hội khóa XV đã thông qua nghị quyết yêu cầu sớm xây dựng và ban hành khung pháp lý để triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Đây là bước đi cấp thiết nhằm quản lý rủi ro, thúc đẩy đổi mới sáng tạo một cách có kiểm soát, đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng của kinh tế số trong lĩnh vực tài chính – công nghệ. Quốc hội cũng yêu cầu các cơ quan chức năng khẩn trương hoàn thiện và triển khai thí điểm thị trường này đúng lộ trình, bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả và an toàn cho người tham gia.
在第十五届国会第九次会议上，国会通过了一项决议，强调需尽快研究并出台法律框架，试点在越南建设数字资产市场。这项工作对于风险管理、推动有控制的创新发展，以及释放数字金融经济潜能具有重大意义。国会要求有关部门尽快完善并按计划组织试点数字资产市场的运营，确保市场参与者的透明、安全与高效。
Ông Trần Huyền Dinh đánh giá việc Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì xây dựng và trình dự thảo nghị quyết là một dấu hiệu cho thấy quá trình chuyển dịch từ định hướng chính sách sang hành động cụ thể. Theo ông, để nghị quyết thực sự phát huy tác dụng, cần không chỉ tuân thủ pháp luật hiện hành mà còn tích hợp các chuẩn công nghệ cao nhất về bảo mật thông tin, kiểm soát rủi ro và vận hành hệ thống. Đặc biệt, cần có cơ chế quản lý tài sản theo hướng tách biệt tài sản khách hàng và tài sản sàn, vận hành linh hoạt giữa ví nóng, ví lạnh yêu cầu báo cáo an toàn thông tin theo thời gian thực, cùng các quy định rõ ràng về cấp và thu hồi giấy phép hoạt động.
陈玄营认为，政府指派财政部牵头起草试点数字资产市场的决议，是一个值得关注的积极信号，标志着政策导向向实际行动的转变。他指出，为了使该决议切实发挥作用，除严格遵循现行法律外，还应结合最先进的技术标准，在信息安全、风险控制和系统运行方面加强规范。特别是，应建立客户资产与平台资产的分离管理机制、冷热钱包资产管理机制、实时信息安全报告机制，并明确许可/吊销运营资格的规定。
“Nếu được thiết kế hợp lý và triển khai thận trọng, nghị quyết này sẽ giúp Nhà nước kiểm soát hiệu quả rủi ro trong không gian Web3 mà không kìm hãm đổi mới sáng tạo”, ông Dinh nhấn mạnh.
“如果设计合理、实施谨慎，这项决议不仅可帮助国家有效管控Web3空间的风险，也能在不抑制创新的前提下推动发展。” 陈玄营强调。
Dưới góc độ kinh tế, nếu áp thuế giao dịch tài sản số ở mức 0,1%, ngân sách Nhà nước có thể thu về hơn 800 triệu USD mỗi năm. Ngoài ra, các khoản thu từ thuế thu nhập cá nhân đối với nhà đầu tư, thuế thu nhập doanh nghiệp của các sàn giao dịch, thuế giá trị gia tăng đối với các dịch vụ liên quan đến tiền mã hóa… cũng hứa hẹn trở thành nguồn thu quan trọng cho ngân sách quốc gia.
据测算，仅以0.1%的税率对数字资产交易征税，国家每年即可获得超过8亿美元的收入。此外，对投资收益征收个人所得税、对交易平台征收企业所得税、对相关服务征收增值税等，也都将成为国家重要的税收来源。
TS. Chu Thanh Tuấn, Phó chủ nhiệm nhóm ngành cử nhân kinh doanh, Đại học RMIT Việt Nam, cho rằng: “Việt Nam hiện đang thiếu vắng khung pháp lý rõ ràng trong quản lý và đánh thuế tài sản mã hóa. Việc chưa có định nghĩa và phân loại thống nhất gây khó khăn lớn trong áp dụng các quy định thuế. Do đó, động thái giao Bộ Tài chính gấp rút hoàn thiện khung pháp lý là bước đi tích cực nhằm tận dụng cơ hội thu thuế từ thị trường này”.
RMIT越南大学工商管理项目副主任周青俊表示：“越南在数字资产管理和征税方面正面临较大法律空白。在数字资产的定义与分类不明确的情况下，税法适用十分困难。政府指派财政部加快完善法律框架，是越南抓住数字资产税收机遇的重要举措。”
“Việc thí điểm sàn giao dịch không chỉ giúp kiểm nghiệm mô hình hoạt động mà còn tạo điều kiện để cơ quan quản lý thu thập dữ liệu thực tế, đánh giá rủi ro và từng bước hoàn thiện khung pháp lý toàn diện cho tài sản số”, ông Bùi Văn Huy, Giám đốc Khối Nghiên cứu đầu tư Công ty FIDT nhận định./.
FIDT投资咨询与资产管理股份公司投资研究总监裴文辉指出，“一个交易所的试运行将帮助监管机构收集数据、评估风险，并更有效地制定正式法律框架。”（完）
越通社
Nguồn tiếng Trung: Zh.Vietnamplus
Nguồn tiếng Việt: Tapchithuongtruong
