Khi quy mô xuất nhập khẩu Việt Nam đạt gần 920 tỷ USD năm 2025, cơ hội để thương mại điện tử đóng góp vào kim ngạch này không còn là câu chuyện tiềm năng lý thuyết, mà là bài toán tăng tốc năng lực thực thi để biến kênh số thành động lực tăng trưởng mới.
在2025年进出口总额近9200亿美元的背景下，电子商务已不再是潜在的增长空间，而是面临着加速成为出口新增长动力的迫切要求。
Ảnh minh họa. Ảnh: TTXVN附图。图自因特网
Thương mại điện tử đang chuyển dịch từ vai trò kênh bán lẻ nội địa sang hạ tầng mở rộng biên độ thị trường cho xuất khẩu, tạo ra một “đường băng số” nơi doanh nghiệp có thể cất cánh trực tiếp đến người mua toàn cầu mà không bị khóa chặt bởi các chuỗi phân phối truyền thống. Khi quy mô xuất nhập khẩu Việt Nam đạt gần 920 tỷ USD năm 2025, cơ hội để thương mại điện tử đóng góp vào kim ngạch này không còn là câu chuyện tiềm năng lý thuyết, mà là bài toán tăng tốc năng lực thực thi để biến kênh số thành động lực tăng trưởng mới.
越通社河内——电子商务正超越其国内零售渠道的角色，成为拓展出口市场的基础设施，为越南企业打造了一条直通全球买家的 “数字跑道” ，降低了对传统分销链的依赖。在2025年进出口总额近9200亿美元的背景下，电子商务已不再是潜在的增长空间，而是面临着加速成为出口新增长动力的迫切要求。
Nhận định về dư địa của thị trường số nội địa, ông Trần Văn Trọng, Tổng Thư ký Hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) cho rằng: Thương mại điện tử Việt Nam còn khoảng trống tăng trưởng rất lớn khi “so sánh với các nền kinh tế phát triển, nơi thương mại điện tử chiếm 40 – 50% tổng mức bán lẻ”, trong khi Việt Nam mới đạt khoảng 12%. Tuy nhiên, ở góc nhìn chiến lược xuất khẩu, vai trò của thương mại điện tử trong tăng trưởng xuất khẩu vẫn chưa được đặt đúng vị trí chiến lược bởi kênh này mới chỉ ở giai đoạn khởi động.
越南电子商务协会（VECOM）秘书长陈文仲表示，国内电子商务市场仍有巨大发展潜力，其占零售总额的比例目前仅为12%左右，远低于发达经济体40-50%的水平。然而，从出口角度看，电子商务的战略地位尚未得到充分重视，数字出口目前仍处于起步阶段。
Theo các chuyên gia, nhìn từ lăng kính phân tích, nhận định này hàm chứa cảnh báo về nghịch lý chuyển hóa Việt Nam có thị trường online sôi động, có lợi thế sản phẩm ở các ngành như nội thất, may mặc… nhưng lại thiếu lớp năng lực vận hành để biến lưu lượng và hiện diện sản phẩm thành kim ngạch bền vững. Hơn nữa, khi doanh nghiệp hiểu xuất khẩu số đơn thuần là đăng hàng lên sàn, giá trị tạo ra chỉ dừng ở hiện diện, không phải thâm nhập thị trường, một khoảng cách tư duy khiến tăng trưởng số trong nước chưa thể trở thành lực kéo xuất khẩu.
专家们指出一个矛盾现象：越南活跃的线上市场，并在纺织服装、家具、农产品等多个行业具有产品优势，但却缺乏将数字存在转化为稳定出口额所需的运营能力。将数字出口仅仅视为 “把商品上架到平台” 的做法，使得创造的价值停留在展示层面，未能真正深入市场并建立长期价值链。
Các chuyên gia chỉ ra rằng, bối cảnh mới của thương mại toàn cầu mang nhiều biến động, đòi hỏi phát triển xuất nhập khẩu trực tuyến phải gắn với phát triển sản xuất, không gây tổn hại môi trường, bảo đảm việc làm, an sinh xã hội và lợi ích cho các thế hệ tương lai. Nhận định này mở ra trục phân tích quan trọng rằng thương mại điện tử muốn trở thành động lực xuất khẩu phải bền vững từ gốc, bởi tăng trưởng kim ngạch thiếu kiểm soát chất lượng, thiếu tiêu chuẩn xanh hóa sẽ tạo ra vòng đời ngắn, dễ đứt gãy khi mở rộng thị trường. Điều này càng quan trọng khi xuất khẩu số đang cạnh tranh trong môi trường mà các nền tảng toàn cầu đã dùng AI, dữ liệu lớn để tối ưu toàn bộ hành trình mua hàng và kiểm soát tiêu chuẩn nhà bán.
在全球贸易波动的背景下，通过电子商务进行的出口需要与可持续发展相结合，确保质量标准、绿色化和可追溯性。若增长缺乏管控，将难以持续，因为全球平台正越来越多地运用人工智能和大数据来收紧卖家标准和购物流程监管。
Từ góc độ quản lý, Bà Lê Hoàng Oanh – Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho biết Việt Nam đang tăng tốc hoàn thiện thể chế để định danh lại kênh số trong thương mại quốc tế, nhưng thách thức nằm ở tốc độ thực thi liên thông, hạ tầng logistics xuyên biên giới và năng lực doanh nghiệp làm chủ dữ liệu, những yếu tố có thể khiến chính sách đúng nhưng hiệu ứng chậm nếu thiếu hệ sinh thái đồng bộ.
从管理角度看，越南工贸部电子商务与数字经济局局长黎黄莺女士表示，越南正在加快完善体制机制，以跟上数字贸易新模式，特别是跨境电商的步伐。当前最大的挑战在于执行速度、跨境物流基础设施以及企业掌握数据的能力。
Thống kê cho thấy, trong năm 2025 ghi nhận nhiều kết quả tích cực, trong đó quy mô thương mại điện tử của Việt Nam đã đạt khoảng 31 tỷ USD, tăng trưởng 25,5%. Về định hướng năm 2026, bà Lê Hoàng Oanh cho biết, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số tập trung vào sáu nhóm nhiệm vụ trọng tâm; trong đó, ưu tiên ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Thương mại điện tử; triển khai Kế hoạch phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026 – 2030; tăng cường quản lý, kiểm tra, hậu kiểm và xây dựng cơ sở dữ liệu thương mại điện tử, từng bước ứng dụng AI phục vụ giám sát; đẩy mạnh chuyển đổi số ngành công thương theo hướng quản lý dựa trên dữ liệu; thu hẹp khoảng cách phát triển thương mại điện tử giữa các vùng, miền và thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới gắn với xuất khẩu.
2025年，越南电子商务市场规模达到约310亿美元，增长25.5%，占商品和服务零售总额的近10%，从而为全国整体出口成果做出了积极贡献。展望2026年，工贸部门将重点完善法律框架，实施 《2026-2030年国家电子商务发展计划》 ，加强基于数据的管理和监督，并推动与出口相结合的跨境电商发展。
Thứ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh rằng thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột của kinh tế số, đóng góp khoảng 2/3 giá trị của nền kinh tế số và giúp Việt Nam duy trì vị thế trong nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử nhanh nhất. Trong giai đoạn tới, thương mại điện tử và kinh tế số tiếp tục được xác định là lĩnh vực tiên phong, là động lực then chốt thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, chuyển đổi xanh và tăng trưởng bền vững.
越南工贸部副部长阮生日新指出，电子商务持续是数字经济的支柱，贡献了数字经济约三分之二的价值，并帮助越南保持在电子商务增速最快的国家行列中的地位。在下一阶段，电子商务被定位为推动数字化转型、绿色转型和可持续发展的先驱领域。
Thương mại điện tử đang mở ra đường băng vĩ mô cho xuất khẩu số, nhưng tăng trưởng hiện diện chưa chuyển hóa thành kim ngạch nếu thiếu tư duy chiến lược. Bên cạnh sức ép hoàn thiện khung quản lý và giám sát dữ liệu đa nền tảng, giai đoạn 2026 là bản lề để thương mại điện tử tiên phong thúc đẩy xuất khẩu gắn với chuyển đổi số và xanh. Khi logistics xuyên biên giới, nhân lực dữ liệu và marketing chuyển đổi được kết nối đồng bộ, thương mại điện tử sẽ trở thành lực đẩy quy mô quốc gia cho tăng trưởng xuất khẩu số bền vững.
电子商务正在为越南数字出口开辟 “跑道” ，但只有当线上的增长切实转化为实际出口额，并建立在协同的体制机制、跨境物流基础设施以及企业掌控数据、市场和可持续价值链的能力之上时，才能真正“起飞”。（完）
越通社
