Logistics được ví như ‘mạch máu’ của nền kinh tế, bảo đảm dòng chảy hàng hóa, kết nối sản xuất với thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra phải xây dựng được đội ngũ nhân lực logistics chất lượng cao, thích ứng với trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn.
物流被视为经济的“命脉”，它保障货物流通顺畅，连接生产与市场，提升国家竞争力。当越南进入新发展阶段时，亟需培养一支能够适应人工智能和大数据技术的高素质物流人才队伍。
Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại Bến container số 3 và số 4 thuộc Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng. Ảnh: TTXVN
海防国际门户港3号和4号集装箱码头的货物进出口。图自越通社
Theo nghiên cứu của Hiệp hội Logistics Việt Nam (VLA), đến năm 2030, nhu cầu nhân lực logistics của Việt Nam có thể lên tới khoảng 2,2 triệu người. Trong đó, nhu cầu lao động tại các doanh nghiệp dịch vụ logistics ước khoảng 1,6 triệu người và gần 600.000 lao động phục vụ hoạt động logistics trong các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh.Trong khi đó, năng lực đào tạo hiện nay vẫn còn khá khiêm tốn. Cả nước mới có khoảng 30 trường đại học đào tạo ngành hoặc chuyên ngành logistics với quy mô tuyển sinh khoảng 3.000 sinh viên mỗi năm. Hệ thống cao đẳng đào tạo các ngành liên quan cũng chỉ đáp ứng thêm khoảng 800-1.000 người học mỗi năm.
据越南物流服务企业协会的研究报告，到2030年，该行业的人力资源需求可能达到220万人，其中物流企业从业人员为160万名，服务于生产和经营企业物流活动的人员约60万名。然而，目前培训能力仍较为有限，全国约有30所高校开设物流专业，每年招生约3000人；大专学校每年仅能培养800至1000名相关专业学生。市场需求与人力资源供应能力之间的巨大差距正对劳动力市场造成显著压力。
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu biến động, doanh nghiệp không chỉ cần những người làm các thao tác nghiệp vụ cơ bản, mà còn cần nhân lực chất lượng cao có khả năng phân tích dữ liệu, quản lý hệ thống, vận hành công nghệ và xử lý các vấn đề phức tạp.
在全球供应链波动的背景下，企业不仅需要从事基础业务操作的人员，更需要具备数据分析、系统管理、技术运行以及复杂问题处理能力的高素质人才。
Ông Hoàng Đình Kiên, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Hòa Phát Logistics, cho rằng mặc dù các trường đại học đã trang bị cho sinh viên nền tảng kiến thức chuyên môn tương đối vững chắc, nhưng kỹ năng thực hành và khả năng giải quyết vấn đề mới là yếu tố quyết định.
和发物流股份公司总经理黄廷坚认为，尽管高校已为学生提供较扎实的专业知识基础，但实践技能和解决问题的能力才是决定性因素。
Đặc biệt, làn sóng AI đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với ngành logistics. Công nghệ AI, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây hay blockchain đang từng bước thay đổi phương thức vận hành của doanh nghiệp: Từ tối ưu hóa tuyến đường vận tải, dự báo nhu cầu thị trường, quản trị tồn kho, điều phối phương tiện, chăm sóc khách hàng đến quản lý rủi ro chuỗi cung ứng, AI đang hiện diện ngày càng sâu trong hệ sinh thái logistics hiện đại.
特别是人工智能、物联网、大数据、云计算和区块链等技术的发展正在深刻改变物流行业和企业的运营方式，包括运输线路优化、市场需求预测、库存管理、客户服务和供应链风险管理等。
Theo ông Nguyễn Anh Dương, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (Ban Chính sách, chiến lược Trung ương), chuyển đổi số trong logistics không còn là xu hướng tương lai mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh. AI có khả năng hỗ trợ doanh nghiệp dự báo nhu cầu, tối ưu lịch trình vận chuyển, nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện và giảm chi phí vận hành. Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc nhiều công việc mang tính lặp lại sẽ dần được tự động hóa. Thị trường lao động logistics trong tương lai sẽ ưu tiên những nhân sự có khả năng ứng dụng công nghệ, biết khai thác dữ liệu và sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ ra quyết định.
政策与战略研究院代表阮英阳称，物流领域的数字化转型不再是未来的趋势，而是提升竞争力的必要条件。未来的物流就业市场将优先使用精通技术应用、懂得如何利用数据并擅长利用人工智能作为决策工具的人员。
Theo bà Vân Hà, Tổng Thư ký Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA), trong những năm gần đây, nhiều trường đại học đã chủ động đổi mới chương trình đào tạo theo hướng thực tiễn hơn. Bên cạnh các học phần lý thuyết, nhiều chuyên đề có sự tham gia trực tiếp của doanh nghiệp đã được đưa vào giảng dạy. Không chỉ dừng ở việc chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp, các doanh nghiệp còn phối hợp nhà trường triển khai các phần mềm quản trị, mô hình mô phỏng và hệ thống ERP để sinh viên có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
越南物流人力资源发展协会（VALOMA）秘书长云河表示，近年来，许多高校已主动革新培训课程，更加注重实践导向。通过邀请企业参与专题教学，同时开展研讨会、座谈会和科研活动，帮助大学生尽早接触实际工作环境，更新物流业新趋势，提升软技能和适应能力，满足实践需求。
Toàn cảnh Triển lãm Quốc tế Logistics Việt Nam 2025. Ảnh: nhandan.vn 2025年越南国际物流展览会现场。图自nhandan.vn
Cùng với quá trình phát triển hạ tầng logistics, Việt Nam đang thúc đẩy nhiều chính sách quan trọng liên quan đến AI, logistics số và logistics xanh. Các chiến lược quốc gia về phát triển trí tuệ nhân tạo, giao thông thông minh và dịch vụ logistics giai đoạn mới đều đặt mục tiêu tăng cường ứng dụng công nghệ, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
随着物流基础设施的发展，越南正出台有关人工智能、数字物流和绿色物流等政策。新阶段国家人工智能、智能交通和物流服务发展战略的目标都是加强技术应用、提高供应链效率和培养高素质人才。
Theo các chuyên gia, để tận dụng cơ hội này, công tác đào tạo cần được đổi mới toàn diện theo hướng chuẩn hóa chương trình, tăng cường ngoại ngữ chuyên ngành, phát triển kỹ năng số, kỹ năng phân tích dữ liệu và tư duy quản trị hiện đại. Bên cạnh đó, việc mở rộng các chương trình đào tạo ngắn hạn, đào tạo lại và đào tạo nâng cao cho lực lượng lao động hiện hữu cũng đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Đây sẽ là giải pháp giúp người lao động thích ứng nhanh với những thay đổi do công nghệ mang lại.
专家指出，为利用这一机会，培训课程需要进行全面改革，以实现课程标准化、加强专业外语技能、培养数字技能、数据分析技能和现代管理思维，扩大短期培训、再培训和技能提升培训项目，使劳动力能够快速适应技术变革。
Trong bối cảnh AI đang thay đổi cách thức vận hành của ngành logistics toàn cầu, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào chất lượng nguồn nhân lực và khả năng làm chủ công nghệ. Khi hạ tầng logistics đang từng bước được hoàn thiện, cửa khẩu thông minh được triển khai, chuỗi cung ứng số ngày càng mở rộng, việc xây dựng đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn cao, tư duy đổi mới và khả năng thích ứng với công nghệ sẽ trở thành yếu tố quyết định để logistics Việt Nam bứt phá trong giai đoạn phát triển mới. Phát triển nguồn nhân lực logistics vì thế không chỉ là câu chuyện của các trường đại học hay doanh nghiệp, mà là nhiệm vụ chiến lược nhằm tạo nền tảng cho năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số.
在物流基础设施不断完善、智能口岸模式逐步推进和数字供应链持续拓展的背景下，高素质人力资源将成为推动越南物流实现跨越式发展的关键因素。因此，发展物流人力资源不仅是教育机构或企业的任务，更是提升新纪元国家竞争力的战略任务。（完）
